Imágenes de página
PDF
ePub

edat cumplida para ello. E si lo así non federemos que seamos por ello perjuros é fementidos é infames , é demas desto qüe cayamos en las penas en que caen aquellos que non obedescen los tales mandamientos que les fueren fechos por su Rey é por su sennor natural seyendo de edat cumplida para que regiese su regno: é todo esto juramos é prometemos de lo asi facer del dia quel dicho sennor Rey se asentare en cortes públicas.

NUM. XXI.

Ordenamiento que fizo el Rey D. Enrique tercero fijo del Rey D. Joan el primero en la villa de Madrit á diez dias de abril anno de i3gi annos, de ciertas cosas que el Rey dijo é demandó al reino, c lo que le respondieron, é juramentos é pleitos é homenages que le ficieron.

En el nombre de Dios amen. En la villa de Madrit á diez dias de abril anno del nascimiento de nuestro salvavador Jesucristo de mili trescientos noventa é un annos, estando asentado en cortes el muy alto é muy noble Príncipe é sennor D. Enriqua por la gracia de Dios Rey de Castiella , de Leon, de Toledo , de Gallicia, de Sevilla, de Córdoba, de Jaen, de Algarbe é Aljecira, é sennor de Vizcaya é de Molina; estando ni con el el infante D. Ferrando su hermano sennor de Lara , duque de Pennafiel é conde de Mayorga, é ei infante D. Juan du.jue de Valencia: é de los del consejo del Rey el conde Don Pedro é D. Joan García Manrique arzobispo de Santiago canciller mayor del Rey , é D. Gonzalo Nunnez de Guz« man maestre de la orden de Calutrava é otros perlados é condes é ricos homes é otros del consejo del sennor Rey, k otros caballeros é escuderos , é los procuradores de las cibdades é villas é logares de los sus regaos, en presencia de mí Joan Martinez canciller del sello de la poridat del dicho sennor Rey é su notario público en la su . corte é en todos los sus regnos, é de los testigos de yuso escriptos; el dicho sennor Rey mandóá mí el dicho Joan Martinez que leyese de su parte un éscripto en las dichas cortes, que es su tenor dél este que se'sigue.i'•' Muy amados mis infantes , duques , condes, perlados, maestres, ricos-homes, caballeros é escuderos de las cibdades é villas é logares de los mis regnos, rais vasallos subditos é naturales que por mi mandamiento sodes aquí ayuntados en estas cortes , quiero que sepades las razones por qué fuistes ayuntados aquí, é quiero vos facer peticiones razonables que bonos é leales vasallos tales como vosotros sodes, deben otorgar á mí vuestro Rey é vuestro sennor natural especialmente en tiempo de la edat en que yo estó donde yo he menester la vuestra ayuda é vuestro conseyo, é mas en este tiempo que en otro é donde la vuestra voluntat é bondat será mas esmerada é mas loada é preciada en todas las partidas del mundo que si en otro tiempo fuese, lo cual vos debedes facer parando mientes en las antiguas fazannas de lealtat é bondat que ficieron los donde vos venides á los Reis onde yo vengo , por lo cual rescibieron de ellos muchas mayores mercedes que otras gentes de sus sennoríos, las cuales gracias é mercedes yo entiendo facer á vos mas largamente por la bondat é lealtat que yo en vos fallo, é espero en Dios que fallaré de aquí adelante , ansi en regimiento é guarda de mi persona é de la regna mi muger é del infante D. Ferrando mi hermano 'como en defendimiento é regimento é pro é honra de los mis regnos é en todas las otras cosas que á mí pertenescen.

Las razones porque aquí sodes ayuntados son estas. La primera para vos mostrar en como el Rey D. Joan mi padre é mi sennor que Dios dé santo paraíso, es finado é acabó sus días en la manera que á él plogo, é en como me dejó su fijo primerogénito legítimo heredero en todos sus regnos, lo cual vos conocistes é sopistes muy bien asi como leales vasallos tomando mi voz ansi como de vuestro Rey é de vuestro sennor natural >ipor lo cual

vos entienda facer muchas mercedes. «.

. ¡ ,1.a. segunda,para que! ¡me, fagades aquellos .pjettos i

homenages é juras que.booos é leales, vasallos como y<>7

sotros sodes t debeaiacer á ¡íU.Rcy ¡f á^isennor ¡natural,

é aquellos onde vos venides feciera, áTaquellos onde yo

vengo.

La tercera para que retifiquedes é nayades por firme é loedes é apfobedespor .pleitos <; hqmeoages é juramentos como de cabo, é firmedes públicamente eti estas cortes la bona ordenanza que habedes fecho é firmado-e J'ut rado cerca del regimiento de la mi persona é de los mis regnos, que yo é los mis regnos fuesemos regidos por .vía de consejo é non por tutores, porque se falló que esto era mas provechoso segunt los engemplos de los tiempos pasados.

La cuanta por vos aliviar parte de la carga del diezmo en que fuestes agraviados en los tiempos pasados , é para poner verdadero valor en la moneda blanca , de lo cual vos sentiedes por agravíados en los tiempos pasados por cuanto andaba en mayor precio que non valie.

La quinta por vos pedir algunas cosas que mucho complen á mantenimiento mio é de mi honra é de mi estado é de toda la mi casa Real, é á mantenimiento de los sennores caballeros é escuderos que han de estar apercebidos para guerra é defension destos regnos , é para mantenimiento é provision de los del mi consejo é regimiento de la mi justicia, é para otras cosa» que complen » al defendimiento é honra é estado deste regno é de todos vosotros.

. La sesta para amonestar é asignar término á todos los mis naturales de cualquier condicioné estado que sean que son temidos de venir á me facer reverencia é homenage, é á los castilleros é tenedores de Ios castiellos é alcázares é casas fuertes que fasta aquí non han venido á mis cortes á me facer reverencia é homenage como son tenudos, é eso mesmo á los otros que aqui non estan, 'f 'ffp'i$mbi. íjúm. xxi.'' 207

que me vengan á facer la reverencia é homenage que segunt derecho é usd é costumbre é antiguas fazannas de Castiella son tenudos de me facer é aun segun Jos bomeHHges que me habian fecho:. 1 ~*' .''' • Gerca de la primera.razón es para ves mostrar la muerte del Rey mi padre, é non vos entiendo mucho alongar que es notorio é vos bien lo sabedes. . ^

'm Cerca de la' segunda razon es para que me fagades pleitos é hcmenages, é vos pido que,me' fagades aquellos.pleitos é homenages é juras que bonos é leales é verdaderos vasallos como "vos sodes, son tenudos de facer á su Rey é á su sennor natural.

Cerca de la tercera que fabla en razon de la retificacion del consejo vos pido por lalealtad que me debedes é á que me sodes. tenudos que retifiquedes é hayades por firmes é loedes é aprobedes por pleitos é homenages é por juramentos como de cabo, é firmedes públicamente en estas cortes la bona ordenanza que habedes fecho é firmado é jurado cerca del regimiento de la mi persona é de los mis regnos, conviene á saber que yo é los mis regaos, seamos regidos por vía de conseio é non por tutores, porque sé falló por todos los mis regnos que esto era mas provechoso énecesario segunt los engemplos delos tiempos pasados é las circunstancias del tiempo é de las personas, é yo quiero é ordeno que el dicho regimiento se faga por via de consejó é non por tutores ,'pues es mí provecho é de mis regnos non embargante la ley de la Partida que fabla en este caso, é que sobresto que se faga ordenanza tal cual cumple por mí é por todos los que aqui estades é sodes conmigo ayuntados en cortes. •.'

Cerca de la.cuarta' ;razon'que es;en fecho del mudamiento de 4a moneda , és mi mercet que los blancos valan cada uno un cornado viejo desde veinte é dos dias del mes degenero que agora pasó del nasc'aniento del nuestro sennor Jesucristo de mili trescientos é noventa é un annos en adelante. ''• .

Cerca de la quinta que es en fecho del mi manteni

[ocr errors]

mieuto c de lo que es menester para gobernacion é defension del regno &c. vos pido que me otorguedes aquellas cosas que entendiéredes que me son necesarias para mantener mi estado é mi honra é de la regna mi muger, é del infante D. Ferrando mi hermano é de las otras regnas é de los otros de la mi cava Real, é para las tierras é sueldos é tenencías é otras cosas que pertenescen á estado de la guerra , é para mantenimiento del mi consejo é de la mi justicia é para todos los otros menesteres que complan á pro é guarda é defendimiento de estos regaos, é aun para poner alguna cosa en tesoro para cuando fuere menester.

Cerca de la sesta que es en amonestar los que non venieron á facerme reverencia, vos pido que me ordenedes en qué manera deben ser amonestados los mis naturales de cualquier estado ó condicion que sean que son tenudos de me venir á me facer homenage é reverencia , é los castellcros é los tenedores de castiellos é alcázares é casas fuertes que fastaqui non han venido á me facer reverencia é. homenage como son tenudos de lo facer, é á los que aquí non esta» asignedes plazos convenibles á que vengan facer los dichos juramentos.

.Luego Pero Ferrandez de Villegas en nombre de todas las cibdades é villas é logares destos regoos dio un escripto de respuesta á las dichas cosas, el tenor del cual es este que se sigue.

Esto es lo que Yos responden todos los vuestros regnos con protestacion que por esta respuesta que sea ansí fecha por este escripto non se mengüe nin se acresciente derecho alguno de las cibdades é villas de los vuestros regaos, nin alguno en la voz é logar que cada uno debe responder por palabra, é que á salvo quede á cada uno su derecho é su voz para adelante segunt se acostumbró en los tiempos pasados. ., . :.¡:

Lo primero que vos reciben por su Rey é por su sennor natural ansi como es razon é derecho , como fijo primogénito heredero del Rey D. Juan vuestro padre nuestro sennor que Dios perdone. ... „. . .....

« AnteriorContinuar »